آزمون فریدمن چیست؟

آزمون فریدمن یک آزمون ناپارامتری، معادل آنالیز واریانس با اندازه های تکراری (درون گروهی است) که از آن برای مقایسه میانگین رتبه ها در بین k متغیر (گروه) استفاده می کنیم. فرض کنید می خواهیم از یک نمونه شامل 10 نفر در مورد 5 کالا نظر خواهی کنیم-یعنی از آن ها بخواهیم که به هر یک از کالاها از نظر کیفیت امتیاز بدهند-سپس میانگین امتیازات کالاها را باهم مقایسه و بررسی کنیم که اگر اختلافات امتیازات کالاها معنی دار است کدام کالا بیشترین امتیاز و کدام کالا کمترین امتیاز را کسب کرده است. در چنین حالتی شما با 5 متغیر روبرو هستید که این متغیر ها از لحاظ آماری به هم وابسته هستند. زیرا اندازه هایی هستند که توسط هر نمونه تکرار شده اند.تفاوت آنالیز واریانس با اندازه های تکراری (درون گروهی) با آزمون فریدمن در این است که در آنالیز واریانس شما از هر نمونه یک متغیر را به صورت تکراری در حالات مختلف اندازه گیری می گیرید. (مثلا از هر نفر (نمونه) در سه حالت ایستاده، نشسته و دراز کش فشار خون را اندازه گیری می کنید). در صورتی که در آزمون فریدمن هر یک از نمونه ها امتیازی را به چند گروه (شی یا فرد یا..) اختصاص می دهند. در هر دوی این آزمون ها متغیر ها، توسط نمونه ها مقدار گرفته اند ولی نکته مورد اختلاف این است که در آنالیز واریانس، در یک نمونه اندازه ها تکراری هستند ولی در آزمون فریدمن اندازه ها، امتیازات داده شده توسط یک نمونه است. در آزمون فریدمن فرض H0 مبتنی بر یکسان بودن میانگین رتبه ها در بین گروه هاست. رد شدن فرض صفر به این معنی است که در بین گروه ها حداقل دو گروه با هم اختلاف معنا داری دارند.  

 

منبع سایت آریا مدیر1397

منابع آزمون دکتری شهرسازی

منابع آزمون دکتری شهرسازی
دروس در سطح کارشناسی	نظریه ها و اندیشه های مطرح در برنامه ریزی و طراحی شهری	کتاب محیط های پاسخده، تالیف ای ین بنتلی، ترجمه مصطفی بهزادفر، انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
		کتاب فضا، شهر و نظریه اجتماعی، تالیف فرن تانکیس، ترجمه حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب درآمدی بر نظریه های برنامه ریزی با تاکید ویژه بر برنامه ریزی شهری، تالیف زهره دانش پور، انتشارات دانشگاه بهشتی.
		کتاب برنامه ریزی شهرهای جدید، تالیف کرامت الله زیاری، انتشارات سمت.
		کتاب برنامه ریزی کاربری اراضی شهری، تالیف کرامت الله زیاری، انتشارات دانشگاه یزد.
		کتاب نظریه های شهر و پیرامون، تالیف محد حسین و حسین رجبی سناجردی، انتشارات سمت.
		کتاب برنامه ریزی محیطی برای توسعه زمین، تالیف آن بیر و کاترین هیگینز، ترجمه سیدحسین بحرینی و کیوان کریمی، انتشارات دانشگاه تهران.
	روش ها ، شیوه ها و سنت های برنامه ریزی و طراحی شهر ی	کتاب مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، تالیف محمد عظیمی آقداش، انتشارات پارسیا.
		کتاب سبز شهرداری ها (جلد۳ و ۴ و ۵ و ۱۱)، تالیف احمد سعیدنیا، انتشارات سازمان شهرداری های کشور.
		کتاب طرح ها و برنامه های شهرسازی: مفاهیم روندها و الزامات طرح های جامع و تفصیلی در ایران با تاکید بر وضعیت تهران، تالیف مصطفی بهزادفر، انشارات نشر شهر.
		کتاب مقدمه ای بر مبانی برنامه ریزی شهری، تالیف اسماعیل شیعه، انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
		کتاب مدیریت و حکمروایی، تالیف ناصر برک پور و ایرج اسدی، انتشارات دانشگاه هنر.
		کتاب از شار تا شهر، تالیف محسن حبیبی، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب تحلیلی بر ویژگی های برنامه ریزی شهری در ایران، تالیف مشهدی زاده دهاقانی، انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
		کتاب شبکه ی ارتباطی در طراحی شهری، تالیف فریدون قریب، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب طرح ها و برنامه های شهرسازی (مفاهیم، روندها و الزامات طرح های جامع و تفصیلی در ایران)، تالیف مصطفی بهزادفر، انتشارات شهر.
		کتاب تراکم در شهرسازی: اصول و معیارهای تعیین تراکم شهری، تالیف محمدمهدی عزیزی، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب برنامه ریزی کاربردی اراضی شهری، تالیف محمدرضا پورمحمدی، انتشارات سمت.
		کتاب مکان های عمومی و فضاهای شهری، تالیف ماتیو کرمونا، تیم هیت و تنزاکواستیون تیسدل، مترجمان فریبا قرائی، مهشید شکوهی، زهرا اهری و اسماعیل صالحی، انتشارات دانشگاه هنر تهران.
		کتاب تحلیل مبانی نظری طراحی شهری معاصر (اواخر قرن ۱۹ تا دهه هفتم قرن ۲۰ میلادی)، تالیف سیدحسین بحرینی، بهناز بلوکی و سوده تقابن، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب قواعد و معیارهای طراحی شهری، تالیف محمود توسلی، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.
		کتاب ساخت شهر در اقلیم گرم و خشک ایران، تالیف محمود توسلی، انتشارات پیام.
		کتاب طراحی فضای شهری ، تالیف محمود توسلی و ناصر بنیادی، انتشارات شهیدی.
		کتاب سیر اندیشه ها در شهرسازی: از "آرمان" تا "واقعیت" ، تالیف جهانشاه پاکزاد، انتشارات آرمانشهر.
		کتاب سیمای شهر، تالیف کویین لینچ، ترجمه منوچهر مزینی، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب شبکه ارتباطی در طراحی شهری، تالیف فریدون قریب، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب گزیده منظر شهری، تالیف گوردون کالن، ترجمه منوچهر طبیبیان، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب طراحی شهرها، تالیف اموند بیکن، ترجمه فرزانه طاهری، انتشارات شهیدی.
		کتاب به سوی شهرسازی انسانگرا، تالیف محمد امیر یاراحمدی، انتشارات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران.
		کتاب شهرسازی شهروندگرا، تالیف فرانسیس تیبالدز، ترجمه محمد احمدی نژاد، انتشارات خاک.
		کتاب آفرینش مرکز شهری سر زنده، تالیف سای پامیر، مترجمان مصطفی بهزادفر و امیر شکیبامنش، انتشارات انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
		کتاب طراحی شهری برای قرن شهری، تالیف یوید دیکسون، لنس جی براون و اولیور گیلهم، مترجم سیدحسین بحرینی انتشارات دانشگاه تهران.
دروس در سطح کارشناسی ارشد	مبانی و اصول برنامه ریزی و طراحی شهری	کتاب تحلیل مبانی نظری طراحی شهری معاصر: اواخر قرن ۱۹ تا دهه هفتم قرن ۲۰ میلادی، تالیف سیدحسین بحرینی، بهناز بلوکی و سوده تقابن، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب مبانی و مفاهیم معماری معاصر غرب، تالیف وحید قبادیان، انتشارات دفتر پژوهشهای فرهنگی.
		کتاب مبانی طراحی شهری، تالیف ریچارد هدمن و اندرو یازوسکی، راضیه رضازاده و مصطفی عباس زادگان، انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
		کتاب زیبایی شناسی در معماری، تالیف یورگ گروتر، مترجمان جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
		کتاب کند و کاوی در تعریف طراحی شهری، تالیف کوروش گلکار، انتشارات موسسه فرهنگی هنری ثمین نوین تهران .
		کتاب اسناد هدایت طراحی شهری، تالیف رابرت کوآن، مترجمان کوروش گلکار و سولماز حسینیون، انتشارات سلیمی.
		کتاب مبانی نظری و فرآیند طراحی شهری، تالیف جهانشاه پاکزاد، مرضیه ترابی، نغمه ترکزاد و مروارید قاسمی، انتشارات شهیدی.
		کتاب طراحی شهری به سوی یک شکل پایدارتر شهر، هیلدر براندفری، ترجمه بحرینی، انتشارات شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری.
		کتاب مرمت شهری: تعاریف، نظریه ها تجارب منشورها و قطع نامه های جهانی روش ها و اقدامات شهری، تالیف محسن حبیبی و ملیحه مقصودی، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب فرآیند طراحی شهری، تالیف سیدحسین بحرینی، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب مقالاتی در باب مفاهیم معماری و طراحی شهری، تالیف جهانشاه پاکزاد، انتشارات آرامانشهر.
		کتاب مقدمه ای بر مبانی برنامه ریزی شهری، تالیف اسماعیل شیعه، انتشارات انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
		کتاب نظریه های شهر و پیرامون، تالیف محمدحسین پاپلی یزدی و حسین رجبی سناجردی، انتشارات سمت.
		کتاب سیمای شهر، تالیف کویین لینچ، ترجمه منوچهر مزینی، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب آفرینش مکان پایدار (تاملی در باب نظریه ی طراحی شهری)، تالیف کوروش گلکار، دانشگاه شهید بهشتی.
		کتاب آیین شهرسازی پایدار، تالیف کوین کریزک و جو پاور، مترجمان مصطفی بهزادفر و کیومرث حبیبی، انتشارات مهر ایمان.
		کتاب سبز شهرداری ها (جلد ۲و ۹ و۱)، تالیف احمد سعیدنیا، انتشارات سازمان شهرداری های کشور.
		کتاب اصول و روشهای برنامه ریزی منطقه ای، تالیف کرامت الله زیاری، انتشارات دانشگاه تهران.
		کتاب برنامه ریزی راهبردی توسعه شهری (تجربیات اخیر جهانی و جایگاه آن در ایران)، تالیف جواد مهدی زاده، انتشارات پیام سیماگران.
		کتاب اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای، تالیف سیدحسن معصومی اشکوری، انتشارات پیام.
		کتاب زیر ساخت های شهری، تالیف مصطفی بهزادفر، انتشارات شهیدی.

به نقل از سایت هیوا

ادامه نوشته

عناوین دروس امتحانی دکتری شهرسازی

سازمان سنجش آموزش کشور ، منابع دکتری شهرسازی را به صورت قطعی بیان نکرده است و فقط به بیان کردن عناوین دروس امتحانی در سطوح کارشناسی و کارشناسی ارشد پرداخته است. هرچند امتحان بیشتر شامل مباحث زیر بوده است : 

نظریه ها و اندیشه های مطرح در برنامه ریزی و طراحی شهری

روش ها ، شیوه ها و سنت های برنامه ریزی و طراحی شهر ی

دروس تخصصی در سطح کارشناسی 

مبانی و اصول برنامه ریزی و طراحی شهری

استعداد تحصیلی 

زبان انگلیسی

 

 

 

ادامه نوشته

برنامه ریزی کالبدی رشته معماری

با سلام 

دانشجویان گرامی نیم سال دوم سال 97-1396 اولین جلسه کلاس درس بعد از تاریخ حذف و اضافه برگزار می شود. بدیهی است غیبت در این جلسه در نمره نهایی و یا حذف درس تاثیر دارد. لطفا از ثبت نام خود در لیست کلاسی مطمئن شوید. حسین مشرف دهکردی

ادامه نوشته

آزمون روانشناسی محیط ارشد معماری

سوالات 36 عدد تست  چهارجوابی که در خود برگه امتحان پاسخ دهده می شود

یک سوال تشریحی  نیم  نمره ای 

یک سوال تشریحی تفهیمی   یک و نیم نمره ای  

برای روز امتحان طراحی شده است 

موفق باشید.

مشرف

 

چگونه تشخیص دهیم که از کدام آزمون آماری استفاده کنیم؟

چنانکه دواس (1383) اشاره می کند شکل پرسش و طبقات پاسخ بر کار شما تاثیر می گذارد. شما باید اول تشخیص بدهید که سوال شما در کدام نوع مقیاس های فوق است که توضیح دادیم. مثلا اگر بپرسید از چه نوع کاری برخوردارید و برایش گزینه هیچ، پاره وقت، تمام وقت بگذارید متغیر ترتیبی است. اگر بپرسیم چند ساعت در هفته کار می کنیدو برایش گزینه 1- 10؛ 11- 20؛ 21- 30 و ... بگذارید، متغیر ترتیبی است. اگر بپرسیم چند ساعت در هفته کار می کنید و خودش بصورت باز جواب دهد، متغیری فاصله ای است.
سپس بدانید که سطوح بالای سنجش هم اطلاعات بیشتری فراهم می آورد و هم دامنه روش های تحلیل گسترده تر می گردد اما اغلب اندازه گیری در سطوح پایین تر عاقلانه تر است و می توان سطح سنجش فاصله ای را به پایین تر از خود مثلا به ترتیبی تغییر داد. اما سرمد و همکارانش(1382) معتقدند که مرجح است که داده ها در بالاترین سطح مقیاس گرداوری شود زیرا تحلیل داده های آماری به مقیاسی بستگی دارد که داده ها با آن گرداوری شده اند. این دومین اختلاف نظر. حال باید چه کرد؟

از همان ابتدای طراحی سوالات پرسشنامه یا ابزار گرداوری اطلاعات و داده هایتان سعی کنید بالاترین مقیاس(مثلا فاصله ای) که دقیق تر از پایین ترهاست را درنظر بگیرید. سپس به طور روشن و واضح مشخص کنید که سوال شما در کدام مقیاس است.در غیر اینصورت باید با متخصص این کار و تحلیل گر روش شناسی وآمار مشورت کنید. علاوه بر این باید بدانید که نوع تحقیق شما چیست؟ اغلب تحقیقات دو متغیره و چند متغیره اند. مثلا یک طرف متغیرهای مستقل یا پیش بین و در طرف دیگر متغیر وابسته یا ملاک قرار دارد. برای انتخاب آزمون مناسب تشخیص مقیاس هر دو نوع متغیر لازم است. مثلا ترتیبی- ترتیبی اند یا ترتیبی- فاصله ای یا اسمی- ترتیبی و غیره.
نوع مسکن و وضعیت تاهل، غالبا اسمی اند. وضعیت اشتغال اگر بپرسیم که شغل شما چیست و هر کسی به صورت باز جواب دهد اسمی چند حالته خواهد بود. اگر شغلش را بپرسیم و برایش چند گزینه مثلا برحسب مقبولیت و منزلت در جامعه بگذاریم، ترتیبی خواهد بود مثلا گزینه ها را بگذاریم: کارکنان تخصصی و فنی؛ مدیران و مقامات و مالکین؛ کارمندان ادارات و فروشگاه ها؛ کارگران و... اما اگر از شاخص های وجهه شغلی یا شاخص اجتماعی- اقتصادی استفاده شود متغیر وضع شغلی در سطح فاصله ای خواهد بود. یکی از دلایل عدم اتفاق نظر اساتید و دانشجویان در بکارگیری آزمون های آماری مشخص، همین انعطاف و تغییر در نحوه سنجش و اندازه گیری متغیرهاست.

3- مقیاس های متغیرها و مسیر اجرا و تفاسیر خروجی ها
اگر دو متغیر اسمی باشند مثلا یک طرف سن (جوان، میانسال، کهنسال) و طرف دیگر مهاجرت (رضایت به مهاجرت، عدم مهاجرت) برای تحلیل رابطه اشان از جدول توافقی استفاده می کنیم به شرطی که متغیر مورد بررسی مقولاتش کمتر از8 باشد. 
نحوه اجرا در SPSS
Analyze-Descriptive Statistics- Crosstabs
بعد ازین سه مرحله باکسی باز می شود که در آن متغیر مستقل را به Columns و متغیر وابسته را به بخش Rows می بریم و OK.
اما پرکاربردتر از این برای دو متغیر اسمی، آزمون کی دو (Chi-square test) است. مانند رابطه بین دو متغیر جنسیت و رشته تحصیلی.
نحوه اجرا در SPSS
Analyze-Descriptive Statistics- Crosstabs
بعد ازین سه مرحله باکسی باز می شود که در آن متغیر مستقل را به Columns و متغیر وابسته را به بخش Rows می بریم.
قبل از Ok ، گزینه Statistics را می زنیم و در باکسی که باز می شود Chi-square را کلیک می کنیم و سپس ادامه و سپس گزینه Cells را کلیک کرده و بر روی گزینه های Expected ون Observed (فراوانی های مشاهده شده و مورد انتظار) تیک می زنیم. بعد ادامه و OK.
نحوه تفسیر خروجی کی دو: 
در جدول محاسبه شده، به مورد Asymp.Sig نگاه می کنیم که اگر مقدار عددی آن از 05/ کمتر باشد پی می بریم که با احتمال 95درصد رابطه بین دو متغیر معنی دار است.
شاخص های دیگری هم برای این کار هستند که مبتنی بر کی دو اند مانند ضریب همبستگی کرایمر، توافق پیرسون، فی، چوپوروف.
شاخص هایی هم که مبتنی بر کاهش نسبی خطا (PRE) هستند عبارت اند از ضریب همبستگی لامبدا، یول، گودمن و کروسکال، ضریب عدم اطمینان. 
پیشنهاد می شود بیشتر از شاخص های مبتنی بر کاهش نسبی خطا استفاده شود. 
مسیر بیشتر این شاخص های مقیاس اسمی همان مسیر کی دو است که باید هر کدام راکه نیاز بود تیک بزنید. تفسیر اغلب آنهاهم باز به همان شکل است. این شاخصها تنها قدرت رابطه را نشان می دهند و بیانگر جهت نیستند. در اغلب آنها صفر نشان گر عدم ارتباط و 1 نشان گر رابطه کامل است و بین صفر تا3/ ضعیف و 3/ تا 6/ متوسط واز 6/ تا یک رابطه قوی می باشد.
ضریب یول شدت همبستگی بین دو متغیر اسمی دو مقوله ای را می سنجد. مانند جنسیت(زن- مرد) با تحصیلات (باسواد- بی سواد) 
روش اجرا در SPSS
Analyze-Correlate-Distance
باکسی باز می شود و هر دو متغیر را به سمت راست منتقل می کنیم. سپس این ها را به ترتیب کلیک می کنیم
Similarities-Measure- Binary-Yule-Continue-Ok

اگر دو متغیر ترتیبی باشند
اگر بخواهید آماره های توصیفی مناسب برای دو متغیر ترتیبی (مانند پایگاه اجتماعی و دینداری) را بکارببرید از یکی از این موارد به تناسب تحقیقتان استفاده کنید: جدول توافقی، تاو کندال، دی سامرز، گاما، سپیرمن، ضریب کاپای کوهن.
محل اجرا در نرم افزار هم مانند کی دو و شاخص های مبتنی بر PRE در مسیر زیر است:
Analyze-Descriptive Statistics-Crosstabs
تفسیر هم باز بدان شکل است که اگر آزمون معنی داری کمتر از 05/بود بین این دو متغیر رابطه هست.
اگر بخواهید آمار استنباطی دو متغیر در مقیاس ترتیبی را به دست آورید از آزمون معنی داری سپیرمن و گاما استفاده کنید.

اگر دو متغیر فاصله ای باشند
روش تحلیل مناسب برای دو متغیر در مقیاس فاصله ای (مثلا میزان مطالعه حسب ساعت و مقدار معدل) جدول توافقی و نمودار پراکنش است. ترجیحا نمودار پراکنش بهتر است. این کار برای آن است تا ماهیت این ارتباط بین متغیرها مشخص شود که ارتباطشان خطی یا غیرخطی است. شدت هم بطور نسبی نشان داده می شود طوری که هر چه نقاط به هم نزدیک تر و حول خط باشند همبستگی قوی تر است. جهت این ارتباط هم از روی نمودار مشخص است. بدین صورت که اگر توزیع شکلی کشیده از جنوب غربی به شمال شرقی داشت، رابطه مثبت است و اگر شکلی کشیده از جنوب شرقی به شمال غربی داشت، رابطه معکوس است.
روش اجرا در SPSS
به این ترتیب عمل کنید:
Graphs-Scatter.Dot-Simple Scatter- Define
در باکسی که باز می شود متغیر وابسته یا ملاک را به بخش Y و متغیر مستقل یا پیش بین را به X منتقل کنید. بعدOK.
در آمار استنباطی هم دو آزمون مخصوص مقیاس فاصله ای اند: 
ضریب همبستگی پیرسون(Pearson’s correlation coefficients) و تحلیل رگرسیون(Regression Analysis)
روش اجرا در SPSS
مطابق موارد زیر به ترتیب، کلیک کنید:
Analyze- Correlate- Bivariate
در باکسی که باز می شود متغیرهای مورد نظر را به سمت راست منقل کنید. در همان باکس روی پیرسون تیک بزنید. بعد روی Option کلیک کنید. در باکسی که باز می شود Means and Standard Dev و Cross-Product dev را تیک بزنید بعد ادامه و OK.
تفسیر جدول
اگر sig کمتر از 05/ بود بین این دو متغیر همبستگی وجود دارد. مقدار پیرسون هم بیانگر شدت این رابطه است. یعنی اگر مقدار پیرسون بین صفر تا 3/ بود ضعیف و اگر بین 3/ تا 6/ بود متوسط و اگر بیشتر از 6/ بود قوی است. این قراردادی است ولی معمولا در تفسیر نتایج و تحقیقات مختلف از آن پیروی می شود.
اگر فرضیه شما دو دامنه است یعنی جهتی در فرضیه مشخص نکرده اید در تیک های بالا، دودامنه(2 tailed) که بصورت پیش فرض فعال است را مارک دار انتخاب کنید.

اگر متغیری اسمی و دیگری ترتیبی باشد
آمار توصیفی مناسب برای یک متغیر اسمی (محل زندگی: شهر- روستا) و ترتیبی (میزان رضایت از زندگی) می تواند یکی از این موارد باشد:
ضریب همبستگی لامبدا، گودمن و کروسکال، وی کرامر، چوپوروف.
آمار استنباطی هم بهتر از بقیه آزمون من- ویتنی (Mann- Whithney) می باشد. از این طریق میانگین بین دو متغیر را مقایسه می کنیم. باید واریانس ها برای دو گروه یکسان باشد.
روش اجرا در SPSS
به این ترتیب عمل می کنیم:
Analyze- Nonparametric- 2 independent samples
در باکسی که باز می شود متغیر وابسته یا ملاک را به بخش Test Variable List می بریم و مستقل را به Grouping Var . زیر آن گزینه Define G را کلیک کرده و  جلوی group1  عدد 1 (یا کدی که به متغیر داده اید) و جلوی Group2 عدد 2 (یا کدی که به متغیر داده اید) واردمی کنیم. بعد ادامه، در همان باکس اول، من ویتنی را تیک می زنیم، ادامه و OK.
تفسیر جدول خروجی این هم بر مبنای  سیگ می باشد که اگر کمتر از 5صدم بودنتیجه می گیریم که تفاوت بین میانگین ها معنی دار است.

اگر متغیری اسمی و دیگری فاصله ای باشد
مناسب ترین آزمون برای وقتی که متغیری اسمی (نوع قومیت: کرد، فارس، آذری) و دیگری فاصله ای (بهره هوشی، میزان درآمد و...) باشد دو مورد است: تی ستودنت (student’s t-test) یا تحلیل واریانس یکطرفه (One way ANOVA).
تی ستودنت سه حالت دارد(یک نمونه ای، نمونه های جفت یاوابسته، دو نمونه مستقل) وقتی از یک نمونه ای استفاده می کنیم که مقدار میانگین و انحراف معیار جامعه را داشته باشیم که در اغلب تحقیقات این میسر نیست. از نمونه های جفت وقتی استفاده می کنیم که برای یک فرد دو نمره داشته باشیم مثلا میزان فشار خون دانش آموزان قبل و بعد از کنکور را بخواهیم با جنسیت (دختر و پسر) مقایسه کنیم. از دو نمونه مستقل هنگامی استفاده می کنیم که بین نمونه ها ارتباطی وجود نداشته باشد. مثلا مقایسه دانشجویان بین دو دانشگاه، مقایسه میانگین متغیری بین زنان و مردان.
روش اجرای t در SPSS
هر سه نوع آزمون تی ازین مسیر قابل دسترس و اجراهستند:
Analyze- Compare means- One Sample… /Paired Samples…/ Independent…
در یک نمونه ای، باکسی که باز می شود مقدار ثابت (مقدار آزمون) را می خواهد که باید وارد کنید. در دونمونه مستقل وقتی باکس باز شد متغیر وابسته را به بخش Test Var منتقل می کنیم و متغیر مستقل را به Grouping Var و سپس زیر خودش Define رو می زنیم و کدهای 1 و2 را جلوی گروپ 1 و2 می زنیم.
تفسیر همه یکسان است که وقتی Sig کمتر از 05/ باشد نتیجه می گیریم که تفاوت میانگین ها معنادار است. خروجی تی با دو نمونه مستقل دارای دو جدول است که جدول دوم دارای سه مقدار Sig است. سیگ اول (زیر عبارت Levene’s Test for…) بیانگر همسانی یا نابرابری واریانس دو گروه است. یعنی اگر سیگ بیشتر از 5درصد بود نتیجه می گیریم که واریانس ها برابرند. (این سیگ تعیین کننده نوع ارتباط میانگین ها نیست) لذا می رویم سراغ سیگ دوم که در زیرعنوان T- Test for Eq و در روبروی عنوان Equal Variances Assumed قرار دارد اگر مقدار آن کمتر از 05/ بود نتیجه می گیریم تفاوت میانگین ها معنادار است. اما اگر مقدار سیگ لِوِن (زیر عبارت Levene’s Test for…) کمتر از 05/ بود نتیجه می گیریم که واریانس ها نابرابرند و لذا می رویم سراغ سیگ سوم که در زیرعنوان T- Test for Eq و در روبروی عنوان Equal Variances NOT Assumed و از روی این مقدار تشخیص می دهیم که تفاوت میانگین ها معنادار است یا نیست که اگر کمتر از 05/ بودمعنادار است.(برای توضیح بیشتر و راهنمایی کامل به اثر مفید آقای سعید گودرزی با عنوان کاربرد آمار در علوم اجتماعی، 1388، صفحات 226-244 مراجعه نمایید)
تحلیل واریانس را هنگامی باید استفاده کرد که واریانس دو گروه یکسان باشد. چگونه ازین مطلب مطلع و مطمئن شویم؟ با آزمون لون.
تحلیل واریانس هم سه حالت دارد(یکطرفه، دوطرفه، چند طرفه). در یکطرفه تاثیر یک متغیر مستقل بر وابسته(مانند  جنسیت بر میزان درآمد)، در دو طرفه دو متغیر مستقل بر وابسته و در چند طرفه تاثیر چند متغیر مستقل بر وابسته سنجیده می شود که غالباً تحلیل واریانس یکطرفه کاربرد بیشتری دارد.
روش اجرا در نرم افزار SPSS
تحلیل واریانس یکطرفه ازین مسیر قابل دسترسی است:
Analyze- Compare means- One way ANOVA
در اینجا باکسی باز می شود که متغیر وابسته را به Dependent List برده و متغیر مستقل را به Factor. سپس اگر اطلاعات بیشتری خواستید روی Option کلیک می کنید و گزینه های Descriptive، Homogeneity of Variance، Means plot را تیک می زنید. بعد ادامه و OK. 
برای تحلیل واریانس دو طرفه این مسیر را طی می کنیم:
Analyze- General linear Model- Univariate
متغیر وابسته به بخش Dependent Var و متغیر مستقل به Fixed Factor. برای دریافت اطلاعات بیشتر روی Option کلیک می کنیم. باکسی باز می شودکه در آن متغیرهای مستقل (دوتا در سمت چپ در کادر Factor(s) and Factor) را به سمت راست (کادر Display Means for) منتقل می کنیم. سپس این موارد را در زیر تیک می زنیم:Homogeneity, Estimate, Descriptive بعد ادامه و قبل از ok کردن اگر خواستید می توانید نمودار را هم رسم کنید. برای اینکار روی Plots کلیک کرده و یکی از متغیرهای مستقل را به بخش Horizontal و متغیر مستقل دیگر را به Separate منتقل می کنیم.

منبع : - شیخی، غفور (1391) راهنمای بکارگیری آزمون های آماری،  سرچ سایت

 

عنوان پژوهش و سوال پژوهش (عنوان تحليلي)

سياري از دانشجويان  پرسش پژوهش خود را از عناوين برخي از كتاب ها يا مقاله ها برمي‌گيرند غافل از آنكه اين عناوين, به لحاظ سليقه‌هاي متنوع نويسندگان, عناويني كلي است كه لزوما به معني اين نيست كه نويسندگان فاقد سوالي دقيق مي‌باشند. معمولا در مقدمه اين گونه كتاب ها يا مقاله ها, نويسندگان سوال پژوهش خود را بشكلي شفاف مطرح مي‌نمايند و در چند بند (پاراگراف) يا چند صفحه به شرح و تفصيل سوال خود و تحديد حدود آن مي‌پردازند.

دانشجو مي‌تواند پس از تحديد حدود سوال پژوهش و پس از انجام كار تحقيقاتي عنواني كلي بر كار تحقيقاتي خود بگذارد ولي اين امر به معني طرح يك سوال كلي, مبهم يا ناقص نبايد تلقي گردد. البته توصيه مي‌شود دانشجويان براي پايان نامه‌هاي خود از عناوين تحليلي استفاده كنند به اين مفهوم كه عنوان پايان نامه خود را بصورت كامل و به شكلي كه بصورت شفاف سوال پژوهش را نشان دهد مطرح نمايند.

گاه در صورتبندي يك سوال وجود يك واژه يا كلمه به انحراف و ابهام دانشجو دامن ميزند از اينرو فهم دقيق واژ‌ه هاي سوال پژوهش ضروري است. دانشجويان بايد بدانند كه در پژوهش علمي نه تنها جمله‌ها بلكه واژ‌ه ها نيز وزن دارند و با اهميت تلقي مي‌شوند. در جدول شماره 8, زير برخي از واژه‌هايي كه مبدا انحراف هستند خط كشيده شده است. واژه‌ها در علوم انساني گاه قابل تفسيرهاي متعدد و متفاوتند. گاه دانشجو تصور و تعريف دقيقي از واژه‌ها ندارد و به صرف اينكه يك واژه را به كرات شنيده است تصور مي‌كند كه معني و مفهوم آن واژه‌  را مي‌داند. مثلا "توسعه " يعني چه و مقصود از تركيب "توسعه سياسي" چيست؟ بسياري از دانشجويان بدون اينكه بدانند توسعه سياسي چه مفهوم يا مفاهيمي دارد, مثلا, به بررسي "نقش توسعه سياسي" در امنيت ملي  ج.ا.ا  مي‌پردازند. و اساسا اين امر را ناديده مي‌گيرند كه مفهوم "توسعه سياسي" و "امنيت ملي" را بشناسند و بشكافند و آنگاه به بررسي "نقش" توسعه سياسي در امنيت ملي بپردازند. از اين گذشته بايستي مقصود خود را نيز از واژه "نقش" مشخص كنند و بدانند كه مثلا مي‌خواهند از طريق "نقش" به رابطه اين دو مقوله با يكديگر بپردازند. بررسي "رابطه" امر مهمي است كه دانشجو را از انحراف ديگري برحذر مي‌دارد و آن عبارت است از نپرداختن به اصل سوال. در سوال فوق بايستي رابطه توسعه سياسي را با امنيت ملي كشف كرد ولي برخي دانشجويان صرفا به بيان برخي مباحث و نظريات راجع به توسعه سياسي و نيز برخي مباحث راجع به امنيت ملي پرداخته و از اصل سوال كه كشف و بررسي "رابطه" اين دو است غافل مي‌مانند.

منبع : دکتر کیومرث اشتریان 

پژوهش پرسش ها و هدف ها

چگونه سوالات پژوهشی را طرح کنیم؟

حكايت سوال پژوهش هم‌چنين سرنوشتي دارد پيدا كردن گمشده اصلي در پژوهش در مرحله طرح سوال نهفته است. مرحله‌اي كه بسياري ازدانشجويان و پژوهشگران تازه كار به آن بي‌توجهي مي‌كنند. كسان بسياري با طرح يك موضوع كلي و مبهم با تصور اينكه يك سوال درست در ذهن دارند به جستجوي پاسخ مي‌پردازند كه البته هيچگاه هم به پاسخي شفاف نمي‌رسند. بايستي به آنها نهيب زد كه پژوهشٍ خود را پس از طرح موضوعي كلي شروع نكنند. پژوهش با جستجو براي تهيه يك سوال دقيق شروع مي‌شود. جستجوي يك سوال دقيق و شفاف يكي از بخش هاي اصلي پژوهش است… براي طرح يك سوال هم بايستي به پژوهش پرداخت.

بي ترديد يك سوال در خلا  ذهني نسبت به يك موضوع پديد نمي‌آيد و حتما پيشينه‌اي يا اطلاعاتي كلي از يك موضوع است كه سوالي را در ذهن ما پديد مي‌آورد اگر هيچ اطلاعاتي از چيزي نداشته باشيم طبعا سوالي نيز نسبت به آن موضوع در ذهن ما نقش نمي‌بندد. اگر از وجود حيواني بنام دايناسور در گذشته تاريخ زمين بي‌اطلاع باشيم بي‌شك پرسشي نيز راجع به چگونگي زيست اين حيوان و مشخصات  آن نخواهيم داشت. پس پيشينه سوال وجود اطلاعاتي كلي, ولو ناقص نسبت به امري است و هر چه كه اين اطلاعات بيشتر باشد سوال ما نيز دقيق‌تر خواهد بود چرا كه بر ميزان نادانسته‌ها و نواقص اطلاعاتي خود وقوف بيشتري داريم و مي‌دانيم كه چه نمي‌دانيم. هر چه اطلاعات پژوهشگر بيشتر باشد بهتر مي‌تواند حيطه نادانسته‌هاي خود را تشخيص دهد و مآلا مي‌تواند با طرح پرسش‌هاي دقيق‌تر به رفع نقايص موجود در شناخت خود برآيد. از اينرو توصيه مي‌شود كه نسبت به موضوع تحقيق بايستي مطالعاتي مقدماتي به عمل آيد. پژوهشگر بايستي به مقالات و كتابهايي كه به نحو كلي به موضوعي خاص پرداخته باشند مراجعه نموده و اين اطلاعات را كسب نمايد. اين امر پژوهشگر مبتدي را نسبت به طرح سوال شفاف ياري خواهد رساند.

چه بسا دانشجوياني كه به انتخاب موضوعي يا طرح سوالي مبادرت مي‌ورزند و از آنجا كه خود اطلاعات زيادي راجع به آن موضوع ندارندتصور مي‌كنند كه قبل از آنان كسي به آن موضوع نپرداخته و لذا هيچ منبعي در آن زمينه وجود ندارد غافل از آنكه اينان جهل خود را تعميم مي‌دهند و در زمينه موضوع مورد نظر هيچ مطالعه مقدماتي را انجام نداده‌اند.

ادامه دارد

مقاله حاضر, پژوهشی بسیار ارزشمند و گرانقدر در زمینه مراحل و روشهای مفید برای تدوین سوال پژوهش است که توسط دکتر کیومرث اشتریان , عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران تالیف گردیده است. این مطلب ارزشمند و کارا, از وب سایت دانشجویان ایشان به آدرس (http://ashtarian.blogfa.com/) برای استفاده کاربران پژوهشگر ایران پژوهان به امانت گرفته شده است.

ادامه نوشته

چارچوب نظری تحقیق مبنای مطالعات جدید شما را می سازد

 پنج ویژگی بنیادی وجود دارد که باید در چهارچوب نظری در آمیخته شود: 1-     متغیرهای مرتبط با موضوع پژوهش باید به روشنی شناسایی و مشخص شوند. 2-     در بحث ها باید بیان کرد که چگونه دو یا چند متغیر به یکدیگر مرتبط اند. این کار را باید برای روابط مهمی انجام داد که بر پایه نظریه های تصور می رود میان متغیرها وجود دارد. 3-     اگر بتوان ماهیت و جهت روابط را بر پایه یافته های پژوهشهای پیشین به صورت نظریه بیان کرد آگاه در بحث ها باید اشاراتی مبنی بر مثبت یا منفی بودن روابط وجود داشته باشد. 4-     باید به روشنی تشریح شود که چرا انتظار داریم این روابط وجود داشته باشد. استدلالها را می توان بر یافته های پژوهشهای پیشین استوار کرد. 5-     باید یک نمودار نیز که نشان دهنده چهارچوب نظری باشد ترسیم کرد تا خواننده بتواند روابط مبتنی بر نظریه را تجسم کند.  #حسین مشرف دهکردی  

برگرفته از روش های تحقیق درمدیریت نوشته اوماسکاران۱۳۸۸  

انواع روش های تحقیق

 

روش های تحقیق را با معیارهای مختلفی دسته بندی می کنند که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.

 

طبقه بندی تحقیقات بر مبنای هدف (By Purpose)

در طبقه بندی تحقیقات بر حسب اهداف، قبل از هر چیز بر میزان کاربرد مستقیم یافته ها و درجه تعمیم پذیری آنها در شرایط دیگر توجه می شود. باید توجه داشت که طبقه بندی تحقیقات بر اساس نوع هدفشان ضرورتاً به معنای وجود مرزهای مشخص بین انواع تحقیقات نیست، بلکه اکثر این تحقیقات در یک امتداد قرار دارند و با هم وابستگی های مفهومی دارند.

 

۱) تحقیقات بنیادی (پایه ای) (Basic Research)

تحقیقات بنیادی به کشف قوانین و اصول علمی می پردازد و درصدد توسعه مجموعه دانسته های موجود درباره اصول و قوانین علمی است. ممکن است یک پژوهش بنیادی در زمانی که انجام می شود کاربرد عینی و مشخصی نداشته باشد اما در دراز مدت مبنایی برای توسعه دانایی و انجام سایر پژوهش ها خواهد بود.

هدف این نوع تحقیق ایجاد نظریه از طریق کشف اصول یا قواعد کلی است و توجهی به کاربرد عملی یافته ندارد، نتایج این گونه تحقیق اغلب مجرد و کلی است. (هدف از این نوع تحقیق بیشتر نظریه پردازی است. ) از جمله مشخصات تحقیقات پایه ای می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کسب شناخت های کلی
• ثبت و ضبط جامع
• وقت گیر بودن (برای کشف مجهول، زمان طولانی نیاز است.)
• هزینه بر بودن (نیاز به منابع مالی زیاد دارد.)
• معمولاً بوسیله مراکز علمی و دانشگاهی انجام می شود.

تحقیقات بنیادی خود بر دو نوع تجربی و نظری است. در تحقیقات بنیادی تجربی، داده ها و اطلاعات اولیه با استفاده از روش های آزمایش، مشاهده، مصاحبه و … گردآوری شده و از طریق روش های آماری مورد تجزیهو تحلیل قرار می گیرد. در تحقیقات بنیادی نظری، اطلاعات و مواد اولیه تحلیل به روش کتابخانه ای گردآوری شده و سپس به روش های مختلف استدلال مورد تجزیه و تحلیل عقلانی قرار گرفته و نتیجه گیری می شود.

 

۲) تحقیقات کاربردی (Applied Research)

تحقیقات کاربری تحقیقاتی هستند که نظریه ها، قانونمندی ها، اصول و فنونی که در تحقیقات پایه تدوین می شوند را برای حل مسایل اجرایی و واقعی به کار می گیرد. (غالباً در تحقیقات کاربردی، اصول علمی تدوین شده در تحقیقات پایه، مبنای کاربردی شدن قرار می گیرند.)

این تحقیقات بر روی یافتن راه حل مسائل فوری با ماهیت عملی متمرکز می شود و بنابراین این تحقیقات جنبه عملی داشته (نتایج این تحقیق عینی و مشخص است.) و معمولاً خود محققین در کاربرد نتایج دخیل می باشند. این نوع تحقیق برای بکار بردن شیوه جدید در جهت زندگی بهتر در جامعه به کار برده می شود. از جمله مشخصات تحقیقات کاربردی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• از نظر زمانی زودتر از تحقیقات بنیادی انجام می گیرند.
• درآمد زا هستند و به همین دلیل طرفداران بیشتری دارند.
• عمدتا توسط سازمانهای دولتی و خصوصی و کارخانه ها انجام می پذیرند.

 

۳) تحقیق و توسعه (Research & Development = R&D)

فرایندی است که به منظور تدوین و تشخیص مناسب بودن یک فرایند، روش ها و برنامه ها، شناسایی نیاز یا استعداد، پیدایش اندیشه ها، آفرینش طراحی، تولید، معرفی و انتشار یک محصول و فرایند یا نظام فناوری تازه، انجام می شود .می توان اینگونه گفت که این تحقیقات بیشتر با رویکرد به آینده و پیشرفت علوم صورت می گیرد.

هدف اصلی فعالیت های R&D نظریه پردازی یا آزمون نظریه نیست بلکه توسعه محصولات یا فرایندهای جدید، تدوین یا تهیه برنامه ها ، طرح ها و امثال آن است. با وجود پر هزینه بودن اجرای چرخه تحقیق و توسعه این چرخه، رشد و توسعه آتی را فراهم می سازد.

 

۴) تحقیقات عملی (Action Research)

در این تحقیق که به صورت عملی می باشد فرد به دنبال پیدا کردن راه حل و بررسی درست درباره موضوع خاص مربوط به خود می باشد که نتیجه آن منجر به شناخت در رابطه با موضوع مورد نظر خود می باشد. هدف اصلی تحقیق عملی، حل یک مساله خاص است و نه کمک به توسعه نظریه های علمی. (این نوع تحقیق بر کاربرد فوری و موقعیت های محلی متمرکز است و به ایجاد نظریه یا کاربرد عمومی یافته ها توجهی ندارد و در واقع تحقیق عملی پاسخ های فوری برای مسائلی فراهم می کند که نمی توانند مدت زیادی در انتظار راه حل های نظری باقی بمانند.)

این تحقیقات را می توان تحقیقات حل مساله یا حل مشکل نیز نامید. زیرا نتایج آن مستقیماً برای حل مساله به کار گرفته می شود.البته بایستی توجه داشت که نقش این نوع تحقیقات در پیشرفت علم محدود است.

دکتر خاکی در کتاب روش تحقیق خود نوع دیگری تحقیق با عنوان تحقیق ارزیابی را معرفی می کند. وی بیان می دارد : این نوع تحقیقات، فرایندی جهت جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات برای تصمیم گیری هستند. (منظور از ارزیابی، انتخاب یک راه کار به منظور اتخاذ تصمیم است.)

 

طبقه بندی تحقیقات بر مبنای ماهیت و روش (By Method)

1) روش تحقیق تجربی

تحقیق تجربی یا آزمایشی یکی از دقیق ترین و کارآمدترین روشهای تحقیق است که برای آزمون فرضیه ها مورد استفاده قرار می گیرد. هدف این تحقیق بررسی تأثیر محرک ها، روش ها و یا شرایط خاص محیطی بر روی یک گروه آزمودنی می باشد.

از خصوصیات روش تجربی این است که ضمن دستکاری یا مداخله در متغیرها (Manipulation or Intervention) و کنترل شرایط (control) نتایج بدست آمده را در مورد گروهی که با انتساب (Randomization) تصادفی انتخاب شده اند، مورد مشاهده قرار می دهد.

در این تحقیق پژوهشگران به منظور کشف روابط علت و معلولی یک یا چند گروه را به عنوان گروه تجربی تحت شرایط خاص )متغیر مستقل (قرار می دهد و نتایج را )متغیر وابسته) با گروه و یا گروههای گواه(گروه شاهد یا کنترل) که تحت چنان شرایطی نبوده اند مقایسه می کند و از این رهگذر به چگونگى تأثیر آن شرایط خاص در رفتار گروه تجربى پى می برد.

هنگامی که انتخاب افراد تحت تجربه بصورت تصادفی ممکن نباشد و یا نتوان متغیرهای مستقل را کاملاً دستکاری و یا در آنها مداخله نمود از روش تحقیق نیمه تجربی (Quasi‐Experimental) یا شبیه تجربی استفاده می شود.

از جمله شرایط ضروری یک تحقیق تجربی می توان به کنترل (جلوگیری از ورود متغیرهای مزاحم و مداخله گر)، انتخاب تصادفی، تکرار آزمایش و قابلیت تعمیم اشاره کرد.

روشها و طرح های اجرای تحقیق تجربی:

۱) آزمایش با استفاده از یک گروه آزمودنی

که می توان به صورت پس آزمون (آزمون پس از در معرض متغیر قرار گرفتن) و پیش آزمون و پس آزمون (آزمون قبل از تاثیر و بعد از تاثیر متغیر و مقایسه آن دو) آن را انجام داد.

(۲آزمایش با استفاده از دو گروه (مشاهده و آزمایش)

در این روش ابتدا افراد به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم می شوند. گروه اول، گروه آزمایش و گروه دوم، گروه کنترل نامیده می شود. این روش به دو صورت انجام می شود : پس آزمون (گروه آزمایش تحت تاثیر متغیر قرار می گیرد و آنگاه از هر دو گروه آزمایش به عمل می آید و نتایج آن دو با هم مقایسه می شود.) و پیش آزمون و پس آزمون (قبل از تاثیر متغیر هر دو گروه مورد آزمایش قرار می گیرند. سپس گروه آزمایش تحت تاثیر متغیر قرار می گیرد و پس از آن از هر دو گروه آزمون به عمل می آید و نتایج دو آزمون با همدیگر مقایسه می شود. ) آن را انجام داد.

(۳آزمایش با استفاده از چند گروه

این روش به صور مختلفی انجام می شود : استفاده از طرح چهار گروهی سولومون، طرح پس آزمون چند گروهی و استفاده از پیش آزمون و پس آزمون گروهی (تفاوت این روش با روش قبل انتخاب بیش از سه گروه متجانس برای اجرای آزمایش است.)

(۴آزمایش با استفاده از روش تکرار آزمون

این روش چه با استفاده از یک گروه و چه استفاده از دو گروه متجانس انجام می شود.در اینجا محقق سعی می کند گروه آزمایش را به دفعات تحت تاثیر متغیرهای مستقل قرار دهد .

 

۲) روش تحقیق تاریخی (Historical Research)

در روش تاریخى موضوع معینى که در گذشته در یک مقطع زمانى اتفاق افتاده است، بررسى مى شود. محقق در آن مى کوشد، از طریق گردآورى اطلاعات )اسناد و مدارک( مربوط به موضوعى تاریخى و بررسى صحت و سقم آن اطلاعات و نیز تجزیه و تحلیل آنها به کشف حقایق مربوط به آن موضوع دست پیدا کند.

از جمله مشکلات خاص روش تحقیق تاریخی، قابل تکرار و مشاهده مستقیم نبودن رویدادهای تاریخی است.(محقق در صحنه حضور ندارد و نمی تواند متغیر ها را شناسایی کند و امکان تهیه مدارک را ندارد و گاهاً بعضی از منابع اعتبار سندیت ندارند.) تحقیقات تاریخی با اهدافی چون ۱) به دست آوردن دیدگاه روشنی از زمان حال و ۲) اطلاع از آنچه در گذشته اتفاق افتاده است، ممکن است انجام شود.

در این نوع تحقیق منابع اطلاعات به منابع اولیه و ثانویه تقسیم می شوند. منابع اولیه شامل اطلاعات دست اول مانند اسناد است و منابع ثانویه شامل اطلاعات دست دوم نظیر گزارش یک شخص ثالث از واقعه است. (شخص ثالث شاهد عینی واقعه نبوده است.)

از جمله منابع تحقیق تاریخی می توان به مواردی چون منابع مکتوب، منابع شفاهی، منابع تصویری، منابع ساختمانی، منابع مادی و ابزاری و اسناد اکترونیکی اشاره کرد.

انواع روش تحقیق تاریخی

۱) روش تحلیل تاریخی : تجزیه و تحلیل سیر تاریخی تغییرات اجتماعی و تحول ارزش ها در یک جامعه معین

۲) روش تحلیل شباهتهای ساختاری : مقایسه تاریخی دو موضوع از لحاظ ساختاری و کارکردی مبتنی بر تاثیر متقابل به طور همزمان

۳) روش تحلیل کارکردی : تجزیه و تحلیل تغییرات و دگرگونی های ایجاد شده در کارکردهای سازمانهای اجتماعی

 

۳) روش تحقیق توصیفی (Descriptive Research)

هدف محقق از انجام این نوع پژوهش توصیف عینی .واقعی و منظم خصوصیات یک موقعیت یا یک موضوع می باشد. پژوهشگر در اینگونه تحقیقات سعی می کند تا نتایج عینی از موقعیت را بیان کند. این تحقیق در پاسخ به سوالاتی مانند چقدر؟ ، چه کسی؟ و چه اتفاقی دارد می افتد؟ است. تحقیق توصیفی،شامل جمع آوری اطلاعات برای آزمون فرضیه یا پاسخ به سوالات مربوط به وضعیت فعلی موضوع مورد مطالعه می باشد (تمرکز اصلی در درجه اول به زمان حال است.) و این تحقیق آنچه را که هست توصیف و تفسیر می کند.

در این نوع تحقیق، نقش محقق تعیین کننده مشاهدات و توصیفات است. اجرای تحقیق توصیفی می تواند صرفا برای شناخت شرایط موجود یا یاری دادن به فرایند تصمیم گیری باشد. در این نوع تحقیق در پی چگونگی یک موضوع است. اطلاعات توصیفی معمولاً به وسیله ی پرسشنامه، مشاهده و مصاحبه جمع آوری می شود.

انواع تحقیقات توصیفی :

۱) تحقیق توصیفی زمینه یابی (پیمایشی) : به مطالعه ویژگی ها و صفات افراد جامعه می پردازد و وضعیت فعلی جامعه را در قالب چند صفت یا متغیر مانند سن، جنس، وزن و غیره مورد بررسی قرار می دهد. تحقیق زمینه یابی غالبا زمانی به کار برده می شود که محقق قصد جمع آوری اطلاعات ، نظیر درصد افرادی که موافق یا مخالف یک عقیده مشخص هستند، را دارد. تفاوت اصلی این روش با روش تجربی این است که در روش تجربی تغییر خصوصیات افراد و متغیر ها با دخالت آزمایشگر صورت می گیرد.

۲) روش تحقیق موردی (ژرفا نگر) : در پژوهش موردى حوزه تحقیق یک مورد خاص نظیر یک فرد یا یک خانواده یا یک گروه یا یک مؤسسه و یا یک جامعه محدود است و پژوهشگر در آن تلاش مى کند، ویژگى هاى خاص آن یک مورد را به طور جامع بررسى کند. موردى بودن پژوهش این امتیاز را دارد که محقق مى تواند به نتایج دقیق تر و عمیق ترى از آن دست پیدا کند و این عیب را دارد که نمى توان یافته هاى تحقیق مربوط به آن را به موارد دیگر تعمیم داد.

۳) تحلیلی (تحلیل محتوا) : به منظور توصیف عینی و کیفی محتوای مفاهیم به صورت نظام دار انجام می شود. در واقع قلمرو این تحقیق را متنهای مکتوب، شفاهی و تصویری درباره موضوعی خاص تشکیل می دهد.

قوم نگاری

 

۴) تحقیق همبستگی یا همخوانی (Correlational Research)

این تحقیقات برای کسب اطلاع از وجود رابطه بین متغیرها انجام می پذیرد ولی الزاما کشف رابطه علت و معلولی مورد نظر نیست. (تحقیق همبستگی هرگز یک رابطه ی علت و معلولی را روشن نمی کند، بلکه صرفاً وجود یک رابطه را توصیف می کند.) در این نوع از پژوهش نیز حوزه تحقیق موارد بسیارى را دربرمى گیرد؛ اما محقق در آن مى کوشد، دو یا چند دسته از اطلاعات مختلف مربوط به یک گروه یا یک دسته از اطلاعات مربوط به دو یا چند گروه مختلف را با هم مقایسه کند؛ به این منظور که رابطه یک یا چند عامل را با یک یا چند عامل دیگر کشف کند و میزان همبستگى میان آنها را به دست آورد.

همبستگی می تواند به صورت مثبت (جهت تغییر در یک متغیر با جهت تغییر در متغیر دیگر همسو باشد.)، منفی (جهت تغییرات یک متغیر با جهت تغییرات متغیر دیگر همسو نباشد.) و بدون همبستگی باشد.

 

۵) تحقیقات علی (پس رویدادی)

در اینگونه تحقیقات کشف علت ها یا عوامل بروز یک رویداد یا حادثه یا پدیده مد نظر است.

در یک تحقیق علی مطلوب محقق باید سه دسته متغیر داشته باشد:

۱) متغیرهای اصلی که نقش موثر و مثبتی در بروز پدیده داشته اند.

۲) متغیرهایی که نقش بازدارنده و منفی در رابطه با بروز پدیده داشته اند.

۳) متغیرهای زمینه ساز که هموارکننده راه برای اثرگذاری متغیرهای اصلی بوده اند.